Stropy charakteryzują się różną zdolnością tłumienia dźwięków, izolacyjnością termiczną, trudnością ułożenia czy masą, już na etapie projektowania warto zdecydować jaki rodzaj będzie optymalnym dla naszych potrzeb.

W domach jednorodzinnych najpopularniejsze są stropy gęstożebrowe. Mają one wiele zalet, najistotniejsze to szeroka dostępność prefabrykatów, technologia znana wykonawcom i stosunkowo łatwy montaż. Natomiast głównymi wadami tych stropów jest spora pracochłonność, podatność na niezależne uginanie się belek, tzw klawiszowanie, trudności w wykonywaniu skomplikowanych kształtów i niska izolacyjność akustyczna.

Co wiemy o stropach?

Innym rodzajem tych konstrukcji są betonowane bezpośrednio na miejscu budowy na pełnym deskowaniu stropy z betony zbrojonego zwane monolitycznymi. Muszą być one projektowane dla konkretnego budynku. Projekt domu określa układ zbrojenia, a także sposób oparcia na ścianach. Zapewniają one dobrą izolację dźwiękową, do ich montażu nie potrzeba ciężkiego sprzętu, pozwalają na tworzenie nietypowych kształtów stropu. Wymagają jednak od wykonawcy wysokich kwalifikacji.

Znaczne przyspieszenie robót budowlanych gwarantuje stosowanie prefabrykowanych, żelbetonowych płyt stropowych, które nie potrzebują ani deskowania, ani podpór montażowych. Stropy te nie są zbyt popularne, „wielka płyta” nie kojarzy się zbyt dobrze, ale występują też problemy z dostępnością tego materiału, a montaż wymaga użycia ciężkiego sprzętu.

W domach drewnianych, murowanych także (chociaż rzadko) stosuje się stropy drewniane. Tradycyjnie wykonuje się je z grubych belek rozstawionych co 100-150 cm, ale coraz częściej stosuje się cieńsze elementy gęsto rozstawione, nawet co 40-60 cm. Strop drewniany jest lekki, a zatem stanowi mniejsze obciążenie ścian nośnych, szybko się go montuje, zapewnia dobrą izolacyjność termiczną, a dzięki wyeliminowaniu prac mokrych, można go wykonywać również zimą. Jednak stropy te słabo tłumią dźwięki, są łatwopalne i podatne na biologiczną korozję.

Rozpiętość stropów w domach jednorodzinnych nie przekracza zwykle 6 metrów, ale wobec rozpowszechniającej się mody na duże, otwarte przestrzenie np. połączenie salonu z kuchnie, wykonywanie stropów w większej rozpiętości może stawać się koniecznością.

Dopuszczalne obciążenie to podstawowy parametr określający strop. W budownictwie jednorodzinnym uznaje się za typowe obciążenie około 150 kg/m kw. Zezwala się na stosowanie większych obciążeń np. przy zmianie położenia ścian działowych.

Grubość stropu, czyli jego wysokość konstrukcyjna wynosi zwykle od 12 do 30 cm. W typowych rozwiązaniach większa postrzegana jest jako wada.

Zarówno rozpiętość, obciążenie jak i grubość stropów określają projekty domów z kosztorysem, wszelkie zmiany muszą być konsultowane z konstruktorem i wymagają jego zgody.

Jak wśród olbrzymiej bazy gotowych projektów domów jednorodzinnych, rozpoznać projekt domu który uznany może być za energooszczędny? Świadczy o tym kilka podstawowych cech.

Projekt domu nie może mieć skomplikowanej bryły. Wszystkie dodatkowe elementy konstrukcyjne, czyli wykusze, wystające okapy, podcienie czy kolumny stanowią dodatkowe zagrożenie powstawania tzw. mostków termicznych. Dlatego domy energooszczędne mają prostą bryłę, o niewielkiej i zwartej powierzchni przegród budowlanych.

Niewielka powierzchnia przegród powoduje, że nowoczesne domy parterowe rzadko kiedy mogą być uznane za energooszczędne. Powierzchnia dachu w takim projekcie jest największa względem całej powierzchni użytkowej domu, pokryć musi przecież wszystkie pomieszczenia, usytuowane na jednej kondygnacji.

Co to jest dom energooszczędny?

Dlatego najczęściej domami energooszczędnymi są domy z poddaszem lub domy piętrowe. Choć i tu projekt dachu jest bardzo istotny. Im bardziej skomplikowany dach tym większe ryzyko nieprawidłowości w jego budowie i generowania większych strat ciepła. Dlatego najczęściej wybiera się domy z dachem dwuspadowym, jednospadowym lub domy z dachem płaskim. Dwukondygnacyjna zabudowa sprawia, że powierzchnia użytkowa rozrasta się w górę a nie wszerz, przez co dach nie ma dużej powierzchni.

Jeżeli wybieramy projekty domów energooszczędnych, zwróćmy uwagę na okna dachowe. Atrakcyjne wizualnie lukarny nie są dobrym rozwiązaniem, bo ich budowa jest trudna i kosztowna. Dlatego należy wybrać okna dachowe pionowe, standardowo osadzone w połaci dachu.

Projekt domu energooszczędnego to oczywiście również specyficzne instalacje. Zastosowane są nowoczesne systemy grzewcze oparte na odnawialnych źródłach ciepła. Kolektory słoneczne, pompy ciepła czy kotły grzewcze na biomasę pozwalają na zredukowanie sztucznie wytwarzanej energii, a co za tym idzie są tańsze w eksploatacji.

Oczywiście najważniejsza jest odpowiednia budowa domu. Należy zwrócić uwagę na izolacje ścian zewnętrznych, wybór odpowiednich metod i technologii budowy. Drzwi i okna energooszczędne również powodują zmniejszenie ilości uciekającej energii. Optymalne ocieplenie domu sprawia, że mieszkanie w nim jest nie tylko tańsze, ale również komfortowe.

To, że zastosujemy izolacje i wysokiej jakości stolarkę sprawia, że domy stają się bardzo szczelne. Dzięki temu energia nie jest marnowana i nie ucieka na zewnątrz, ale jednocześnie do wnętrza nie dochodzi świeże powietrze. Otwieranie okien na oścież sprawia, że pomieszczenia się wyziębiają, dlatego należy postawić na skuteczną wentylację. Domy energooszczędne w projekcie zawierają wentylację mechaniczną z rekuperatorem. Rekuperator posiada wymiennik ciepła – z wydalanego z wewnątrz zużytego powietrza pobierana jest energia cieplna, którą ogrzewane jest napływające świeże powietrze, przez co pobrane wcześniej ciepło nie jest marnowane.

Wybierając energooszczędny projekt domu musimy zdawać sobie sprawę, że nie wykorzystamy w pełni jego zalet, jeżeli dom nie będzie właściwie usytuowany na działce. Na południe powinny kierować okna w takich pomieszczeniach, jak np. pokój dzienny. Jeżeli mamy projekty domów z garażem w bryle budynku, to garaż powinien być umiejscowiony od strony północnej, by chronił wnętrza przed chłodem, a nie odbierał im ciepło ze słońca.

Znalezienie atrakcyjnej działki nie jest bardzo trudne, jeżeli dysponujemy dość pokaźnym budżetem. Jeśli nie, musimy się liczyć z tym, że kupimy działkę, która nie ma dostępu do mediów, znajduje się daleko od miasta, a drogi do niej prowadzące są w opłakanym stanie.

Możemy również wybrać inną możliwość i kupić działkę rolną. Są one znacznie tańsze niż działki budowlane, ale musimy się liczyć z długotrwałym procesem ich odralniania, czyli zmiany przeznaczenia z rolnego na budowlane. Tylko wtedy uzyskamy warunki zabudowy i tylko wtedy domy jednorodzinne będzie można tam zbudować.

Odrolnienie działki trwa dosyć długo, a w tym czasie nieruchomość nie przynosi nam żadnych profitów, wręcz przeciwnie często musimy do niej dokładać, chcąc utrzymać w należytym stanie. Ponadto na zakup działki rolnej nie jest udzielany kredyt hipoteczny, więc zwykle inwestycja pochłania wszystkie nasze oszczędność. A budowa domu czeka…

Jest jedno rozwiązanie, które pomoże nam „obejść” przepisy związane z odrolnieniem działki i wybudować na niej nie tylko dom jednorodzinny ale również budynek gospodarczy czy urokliwą altankę ogrodową. Warunek jest jeden – inwestor musi być rolnikiem.

Czym jest zabudowa siedliskowa?

Jeżeli działka rolna jest w posiadaniu rolnika, może on wystąpić o wydanie pozwolenia na zabudowę siedliskową. Zabudowa siedliskowa dotyczy wyłącznie gospodarstw rolnych, czyli minimum 1 ha użytków rolnych prowadzonych przez rolnika. Rolnikiem natomiast jest osoba, która albo posiada minimalne wykształcenie rolnicze (zawodowe) albo przez 5 lat prowadziła gospodarstwo rolne. Wtedy bez konieczności odrolnienia działki, może ona stawiać dom.

Warunki zabudowy wydane jednak zostaną tylko w przypadku, gdy działka rolna spełnia kilka podstawowych warunków. Po pierwsze musimy uzyskać zaświadczenie z lokalnych przedsiębiorstw, że naszą działkę będzie można uzbroić. Jeżeli nie wystarczy istniejąca sieć, przedsiębiorstwo powinno wydać nam warunki techniczne na budowę przyłączy. Innym warunkiem jest tak zwane „dobre sąsiedztwo”, które oznacza, że chociażby jedna działka w najbliższym sąsiedztwie jest zabudowana. Jeżeli nie mamy „dobrych sąsiadów” musimy mieć w zamian dużą powierzchnię działki – większą od średniej powierzchni działek pod zabudowę siedliskową, której wartość ustala gmina.

Gmina ustala również, jaka jest minimalna powierzchnia działki, którą można zabudować siedliskiem. Jeżeli nie dysponujemy taką powierzchnią, budowa domu nie będzie możliwa.

Domy szkieletowe mają szkielet drewniany, który wypełnia się materiałem izolacyjnym. Budowa domu odbywa się na trzy sposoby: z „patyków”, z prefabrykatów lub z modułów. Wszystkie części są przygotowywane i zwożone na plac budowy, gdzie się je montuje. Najlepiej, gdy za całość odpowiada jedna ekipa budowlana. Są firmy, które specjalizują się w budowie domów drewnianych i to nim powinniśmy powierzyć swoją inwestycję.

(Jak budować szkielet drewniany?)

Wcześniej jednak musimy wybrać projekty domów, odpowiednie do naszych potrzeb i oczekiwań, a także do warunków działki, jakie przewiduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Możemy wybrać dowolne gotowe projekty domów jednorodzinnych i na etapie adaptacja projektu dostosować je do technologii drewnianej. Jest to jednak dosyć kosztowna adaptacja, która wymaga współpracy architekta i konstruktora. Dlatego lepszym rozwiązaniem jest wybrać dom drewniany, czyli od razu dostosowany do technologii szkieletowej. Domki drewniane to bardzo duża oferta z puli gotowych projektów, więc na pewno każdy inwestor znajdzie projekt domu najodpowiedniejszy dla niego.

Najważniejszą rzeczą przed rozpoczęciem budowy, jest zamówienie właściwego surowca budowlanego. Drewno jako materiał budowlany jest znany i stosowany od wieków, jednakże nowoczesne technologie budowy domu pozwalają stworzyć budynek trwały, bezpieczny, chroniony zarówno przed skutkami czynników atmosferycznych, jak i owadów czy grzybów. Aby tego dokonać, drewno do budowy domu musi być odpowiednio przygotowane.

Świeżo ścięte drewno jest zbyt wilgotne. Suszenie komorowe pozwala osiągnąć odpowiedni poziom wilgotności materiału czyli ok 18 stopni, a także likwiduje wszelkie larwy owadów i grzyby. Staranna obróbka, która sprawia, że drewno jest pozbawione kory, sęków i jest gładkie, sprawi natomiast, że larwy nie będą miały możliwości ponownie się zagnieździć.

Domki z drewna najczęściej buduje się z sosny II lub III klasy, która jest twarda i wytrzymała. Odpowiednia impregnacja drewna zapewnia ochronę przed czynnikami atmosferycznymi.

Elewacja domu drewnianego wykonana jest na różne sposoby. Oczywiście nowoczesne domy niekoniecznie stawiają na tak naturalny wygląd jaki daje drewniana konstrukcja i pokrywają ją np. klinkierem. Zwolennicy drewna pozostają przy wykończeniu ścian zewnętrznych okładziną drewnianą.

Domki drewniane są bardzo urokliwe. Najczęściej wybieramy projekty domów z poddaszem, gdzie na górze drewniane skosy dopełniają naturalną aranżację wnętrza. Ściany wewnętrzne wykańczać można na różne sposoby, warto jednak wykorzystywać tylko te materiały, które nie pogorszą mikroklimatu wnętrza.

Domy drewniane buduje się prosto i szybko. Brak brudu, śmieci i porozlewanego betonu na placu budowy również przemawia na korzyść tego rozwiązania. Ciężko jest jednak wkomponować dom drewniany w zabudowę miejską. Dużo lepiej prezentują się wśród krajobrazów wiejskich, łąk, lasów i oczywiście górskich hal, gdzie występują najczęściej.

Bardzo istotnymi elementami konstrukcji dachów są obróbki blacharskie. To one są odpowiedzialne za połączenia newralgicznych części dachów z ścianą, stosuje się je w miejscach, których nie pokryje dachówka.

Projekt dachu - obróbki blacharskie

Projekty domów muszą określać rodzaj dachu, wybór pokrycia dachowego, a także wszystkie elementy, które wpływają na całość konstrukcji. Wykonać je może tylko uprawniony architekt. Budowa dachu również powinna być zlecona wykwalifikowanej ekipie dekarskiej, dla której obróbki blacharskie nie stanowią problemy. Może je wykonać, choć jest to dosyć rzadkie, bezpośrednio na placu budowy, jeżeli posiada odpowiedni sprzęt do wyginania i formowania arkusza blachy. Częściej jednak zamawia się wykonanie potrzebnych elementów bądź kupuje razem z pokryciem dachowym od jednego producenta. Ten ostatni sposób jest dosyć popularny również ze względu na to, że pozwoli to nam na wybór takich obróbek, które komponować się będą z całym pokryciem dachu także pod względem koloru, a po budowie staną się mniej widoczne.

Ale od względów estetycznych, dużo ważniejsze są walory funkcjonalne, które sprawią, że nasz dach będzie bezpieczny i przede wszystkim szczelny. Obróbki blacharskie stosuje się przy:

• kominach

• okapach

• nad i pod rynnami

• koszach dachowych

• wiatrownicy i wywietrzników

• włazach dachowych

• oknach dachowych

Wykonuje się z różnego rodzaju blach: ocynkowanych, miedzianych, aluminiowych, tytanowo-cynkowych. Materiał powinien charakteryzować się odpowiednią plastycznością, elastycznością, by formował się w konieczne kształty, dostosowane nawet do najbardziej niestandardowych elementów, jakie mogą przewidywać nasze projekty domów, takie jak np. lukarny.

Koszty budowy dachu mogą stanowić jeden z większych elementów ogólnego kosztorysu domu. Pokrycie dachowe zwykle kończy etap budowy stanu surowego, wtedy często inwestorowi kończą się pieniądze. Oszczędności na elementach dodatkowych dachu, jak np. na obróbkach blacharskich, mogą jednak przynieść bardzo negatywne skutki. Nieszczelny dach nie ochroni nas przed wilgocią, zagrażając konstrukcji całego budynku.

Nie należy również oszczędzać na jakości firmy dekarskiej. Znalezienie nieuprawnionego i niedoświadczonego pseudo dekarza może przyczynić się do nieprawidłowości i błędów dekarskich, których naprawa wymagać może później dużo kosztowniejszego remontu.

Warto jednak wiedzieć, że koszt budowy domu zwiększa się ilekroć stosujemy tak trudne do wykonania elementy, jak np. lukarny. Tymczasem zamiast nich można wybrać standardowe okna dachowe, które są w budowie znacznie prostsze, a co za tym idzie – tańsze.

Projekty domów należy poddać obowiązkowej adaptacji. To na tym etapie architekt może wprowadzić zmiany w projekcie dachu, oczywiście za zgodą autora projektu.

Bez konsultacji z konstruktorem czy architektem nie możemy niczego zmieniać w projekcie! Wszystkie modyfikacje, np. to jaka dachówka ceramiczna czy blaszana zostanie użyta wymaga dodatkowych przeliczeń konstrukcyjnych i zmiany w więźbie dachowej. Ani projekt dachu, ani projekt domu nie mogą być samowolnie zmieniane.

Projekty domów letniskowych przewidują różne ściany wewnętrzne, w zależności od technologii budowy. Często do wykańczania ścian stosowana jest popularna i dość łatwa w użyciu gładź gipsowa.

(Jak uzyskać idealnie gładkie ściany?)

Gładzi gipsowej nie powinno się stosować na podłoża drewniane, metalowe i z tworzyw sztucznych. Biorąc pod uwagę poniższe punkty, samodzielnie wykończymy ściany wewnętrzne, nadając im idealnie gładką powierzchnię:

• Nowe domy jednorodzinne zwykle nie mają uszczerbków w ścianach, jeżeli jednak takie się zdarzą musimy wypełnić je np. masą szpachlową, którą po wyschnięciu dokładnie szlifujemy wyrównując powierzchnię.

• Ściany działowe w domach coraz częściej wykonane są z płyt gipsowo-kartonowych. Jeżeli chcemy zagipsować właśnie je, pamiętajmy, by nałożyć preparat antykorozyjny na wkręty mocujące płyty, by na pomalowanej ścianie nie pojawiały się rdzawe zacieki.

• Jeżeli ściany wewnętrzne wykonane są z betonu komórkowego, przed gipsowaniem należy na nie położyć tynk cementowo-wapienny

• Na każdy rodzaj podłoża warto nanieść najpierw preparat gruntujący, który zmniejszy chłonność ściany. Woda z gładzi nie będzie wsiąkać w powierzchnię, dzięki czemu po wyschnięciu nie będzie ryzyka pęknięć. Grunt jest konieczny w przypadku ścian opartych na gipsie, gdyż jest to materiał wyjątkowo chłonny.

• Podłoże pod gładź gipsową musi być ponadto czyste i suche, niezakurzone i nie tłuste. Należy usunąć również pył budowlany za pomocą np. szczotki czy miotły.

• Ściany nie mogą być też przemarznięte. Nie należy kłaść gładzi w temperaturze niższej niż 5 stopni C i wyższej niż 20 stopni C. Optymalna wilgotność powietrza wynosi ok. 60%.

• Przygotowanie zaprawy gipsowej musi być wykonane dokładnie według zaleceń podanych przez producenta. Najlepiej jeśli będziemy ją szykować na kilka etapów, tak, by jednak partia starczała na ok. 40 minut pracy. Suchą mieszankę wsypuje się do wody – nigdy odwrotnie, gdyż mogą wtedy powstać zgrubienia zaprawy, które widoczne będą na ścianie. Jeżeli niezużyta zaprawa wyschnie w wiaderku, nie nadaje się już do kolejnego rozrobienia.

• Do nakładania gładzi należy używać pacy ze stali nierdzewnej, inne narzędzia mogą wchodzić w reakcje ze związkami zaprawy i powodować zacieki czy przebarwienia na ścianie.

• Nanoszenie gładzi gipsowej rozpoczynamy od sufitu, następnie nanosi się ją na wnęki okienne i drzwiowe przy wykorzystaniu aluminiowych kątowników, które później będą zaszpachlowane. Dopiero na końcu gipsuje się ściany wewnętrzne.

• Idealnie wyschniętą gładź można wyrównać siatką ścierną – najpierw o gramaturze 100, potem 180. Można użyć również elektrycznej szlifierki. Szlifowanie ścian nie zawsze jest konieczne – dobrze naniesiona gładź szlifowania nie wymaga.

• Dzień po ewentualnym szlifowaniu, gładź gipsową można malować. Wcześniej jednak powinniśmy starannie oczyścić ścianę z powstałego po szlifowaniu pyłu i po raz kolejny zagruntować ścianę. Gruntowanie przed malowaniem sprawi, że farby do wnętrz będą się doskonale trzymać, nie będą się marszczyć ani pękać, a kolor będzie jednolity, bez przebarwień i zacieków.

Wystarczy przejrzeć projekty domów nowoczesnych, by zauważyć powtarzający się trend – nowoczesna budowa domu wykończona jest klinkierem.

Klinkierowa elewacja doskonale komponuje się z wielkomiejską zabudową. Dobrze prezentują ją miejskie domy nowoczesne, łącząc się ze starymi kamienicami czy osiedlami mieszkaniowymi. Ale swoją barwą i klasycznym wyglądem może również stanowić doskonałe wykończenie wiejskich dworków, nawiązujących do tradycji polskiego szlacheckiego budownictwa.

Klinkier występuje w wielu odcieniach, co umożliwia naprawdę niebanalne aranżacje.

Ale oprócz walorów estetycznych, cegła klinkierowa ma szereg praktycznych pożądanych cech. Jest wytrzymała i odporna na czynniki atmosferyczne, nie zmienia swojej barwy i jest łatwa w konserwacji. Ponadto ma dobre właściwości termoizolacyjne, a przecież główną funkcją elewacji jest ochrona ścian zewnętrznych przed zimnem.

Co na elewację oprócz tynku? - Klinkier

Elewacja z klinkieru nie jest stosowana wyłącznie na ścianach domów murowanych. Wykańcza się w ten sposób również domki drewniane czy domy szkieletowe. Należy jednak pamiętać, że ciężar elewacji może wymagać wzmocnienia czy poszerzenia fundamentów.

Klinkier nie jest najtańszym materiałem wykończeniowym, również prace budowlane zajmują nieco czasu. Mimo to zdobywa kolejnych zwolenników nowoczesnych rozwiązań.

Nowoczesne domy łączą materiały elewacyjne: klinkier idealnie komponuje się z naturalnym kamieniem, stosowanym jako dekor ściany czy elementami ze szkła czy drewna. Takie urozmaicenia przewidują projekty domów nowoczesnych, projekty dworków stawiają na klasykę czyli połączenie cegły ze lśniąca czerwoną dachówką.

Inną okładziną elewacyjną zdobywającą coraz większą sympatię inwestorów, jest siding. Panele głównie wykonane z tworzyw sztucznych PVC są wąskie, cienkie i długie, co ułatwia prace wykończeniowe. Siding montuje się bardzo łatwo i bardzo szybko.  Co istotne, nie wymaga żadnych prac mokrych – panele montuje się za pomocą gwoździ, które wkłada się w gotowe otwory w panelach i przybija do wcześniej przygotowanego rusztu. To oznacza, że budowa domu nie musi być przerywana – elewację z sidingu możemy układać nawet w jesiennym czy zimowym okresie.

Co na elewację oprócz tynku? - Siding

Panele sidingu są bardzo lekkie, przez co nie musimy wzmacniać fundamentów. Jest to szczególnie ważne w przypadku remontowanych budynków. Termoizolacja domu polega na dociepleniu ścian. Jeżeli stary budynek nie ma najmocniejszych fundamentów, elewacja z sidingu sprawdzi się idealnie. Między ścianę nośną a panele montuje się styropian w celu polepszenia parametrów cieplnych ściany.

Siding staje się również popularny dzięki bogatej gamie kolorów, w której występuje. Najlepiej jednak wyglądają domy jednorodzinne w naturalnych kolorach. A że siding łatwo utrzymać w czystości, a poza tym jest odporny na czynniki atmosferyczne, można go z powodzeniem stosować w budynkach przy ruchliwych ulicach, na terenach z zanieczyszczonym powietrzem czy dużą ilością opadów.

Wybierając elewację domu należy pamiętać o jednym: jeżeli chcemy zmienić tę, którą przewidują wybrane przez nas projekty domów musimy uzyskać zgodę autora. W wydanym pozwoleniu autor projektu najpewniej uwarunkuje je tym, by nowa elewacja zapewniała bezpieczeństwo i ciepło budynku w stopniu takim samym lub lepszym niż w pierwotnym projekcie.

Elewacja domu może być także z góry narzucona przez warunki zabudowy. Niekiedy bowiem gmina może wymagać, by nasz dom jednorodzinny stanowił harmonijne uzupełnienie istniejącej zabudowy.

Elewacja domu to nie tylko estetyka. Jej głównym zadaniem jest zapewnienie ochrony warstwie ociepleniowej domu i ścianie zewnętrznej. Najpopularniejszym materiałem na elewację są od lat tynki elewacyjne. Choć stare otynkowane domy jednorodzinne, budowane w latach 70-tych czy 80-tych ubiegłego stulecia nie wyglądają teraz najlepiej, to jednak jakość chemii budowlanej z dzisiejszych hurtowni nie może się porównywać ze słabej jakości poprzednimi materiałami.

Na elewację ścian stosujemy tynki tradycyjne lub tynki cienkowarstwowe. Wybór zależy od konstrukcji ściany zewnętrznej. Jednowarstwowa ściana nie może być pokryta cienką warstwą tynku, bo nie zapewni ona jej wystarczającej ochrony. Dlatego w tym przypadku stosować należy tynki cementowe czy tynki cementowo-wapienne, czyli tynki tradycyjne.

Rodzaje tynków na elewację

Na projekty domów z bali czy domki drewniane również kładziemy tynk tradycyjny. Teraz jest on dostępny jako gotowa mieszanka tynkarska, kiedyś wykonywało się go na placu budowy. Popularne baranki czy korniki, wykonywane właśnie z tynków na bazie cementu, są zwykle białe. Jeżeli projekty domów przedstawiały kolorową elewację i nam również podobają się kolory ziemi (bo nie seledynowe czy różowe!) tynki można pokryć farbą elewacyjną, która występuje w tak szerokiej gamie kolorów, jak farby do wnętrz.

Niestety tynki tradycyjne bardzo szybko się brudzą, a czyszczenie elewacji jest raczej niemożliwe. Jedynym sposobem na odświeżenie wyglądu wierzchniej warstwy domu jest pokrycie go nową cienką warstwą tynku lub w przypadku mniejszych zabrudzeń – położenie farby elewacyjnej.

Domy jednorodzinne budowane w miastach, przy ruchliwych ulicach, warto wykończyć niektórymi tynkami cienkowarstwowymi, do których brud nie przywiera. Aby tynk cienkowarstwowy mógł być położony, ściany zewnętrzne powinny być budowane w technologii dwu- lub trójwarstwowej, ocieplone metodą lekką-mokrą (metoda BSO).

Tynki cienkowarstwowe dzielą się na:

• tynki silikatowe

• tynki silikonowe

• tynki mineralne

• tynki akrylowe

Wybór konkretnego z nich zależy od technologii budowy domu, miejsca, gdzie realizujemy plany domów, poziomu zanieczyszczeń, strefy klimatycznej. Np. tynki silikatowe są odporne na brud i pleśń, ale występują wyłącznie w pastelowych kolorach. Tynki akrylowe mają olbrzymią gamę barw, ale nie są odporne na działanie promieni UV.

Dużo zależy również od sposobu kładzenia tynków zewnętrznych. Tynkowanie ścian nie powinno się odbywać w czasie, gdy na zewnątrz temperatura jest niższa niż 5 stopni C, mróz uniemożliwia wiązanie się tynku. Źle również, gdy jest gorąco, bo tynk za szybko wyschnie. Najlepszym czasem jest wiosna, kiedy temperatura powietrza wynosi około 15-20 stopni C.

Pękanie tynku może być spowodowane również osiadaniem budynku. To normalne zjawisko po zakończeniu robót budowlanych, konstrukcja „osiada” na gruncie, na fundamentach. Ale ruch może spowodować rysy czy pęknięcia na elewacji, dlatego tynkowanie ścian powinno się rozpocząć najwcześniej pół roku po zakończeniu robót na placu budowy.

W poprzednim artykule Na co zwrócić uwagę w projekcie dachu zaznaczyliśmy, że warunki zabudowy w dużej mierze determinują to, jaki projekt domu wybierzemy. Co to są warunki zabudowy? Jak i kiedy możemy je uzyskać?

O warunki zabudowy musimy wystąpić właśnie w sytuacji, gdy gmina nie uchwaliła miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenach, gdzie znajduje się i nasza działka. Należy więc złożyć wniosek o ustalenie warunków zabudowy konkretnie dla naszej działki. Nie musimy być właścicielami parceli, żeby dowiedzieć się, co na niej można budować, co jest korzystnym rozwiązaniem, które niejednokrotnie chroni przyszłych inwestorów przed kosztowną pomyłką.

(Gdy brak miejsowego planu)

Zanim jednak wniosek złożymy, musimy wcześniej ustalić warunki techniczne przyłączy, czyli w jaki sposób nasza działka będzie uzbrojona. Wniosek w tej sprawie składamy w przedsiębiorstwa kanalizacyjnych, wodociągowych, energetycznych czy gazowniczych.

Kiedy otrzymamy od firmy informacje o dostawie mediów, możemy zacząć przeglądać i wybierać projekty domów, z zakupem wstrzymajmy się jednak do momentu otrzymania warunków zabudowy. Dlaczego teraz powinniśmy poznawać plany domów? Informacje z projektu będą nam potrzebne do wpisania we wniosku, o czym za chwilę. Musimy również zlecić geodecie przygotowanie zaznaczenie granic działki na kopii mapy zasadniczej.

We wniosku wpisujemy kolejno nasze dane osobowe, dokładną lokalizację działki i lokalizację działek sąsiednich, dołączając mapkę w skali 1:500. Kolejnym punktem jest uzasadnienie, czyli wskazanie jakie nowoczesne projekty domów chcemy na działce wybudować. Podajemy tutaj szacunkowe wymiary budynku, typ zabudowy, liczbę kondygnacji itp. To wszystko z łatwością uzyskamy z bazy projektów, gdzie każdy dom jednorodzinny jest szczegółowo opisany.

Musimy również opisać, w jaki sposób działka zostanie uzbrojona, dołączając uzyskane wcześniej oświadczenie przedsiębiorstw dostarczających media.

Sprawdźmy kompletność wniosku i wszystkie dokumenty złóżmy u wójta, burmistrza czy prezydenta miasta. Na decyzję możemy czekać 2-3 miesiące. Czas uzależniony jest od sprawności przeprowadzanych ustaleń z innymi decydentami, np. wydziałem ochrony środowiska czy z konserwatorem zabytków.

Uwaga! Wydanie decyzji o warunkach zabudowy może zostać zawieszone nawet na 12 miesięcy. Powodem tego będzie fakt, że gmina właśnie pracuje nad uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji jesteśmy zmuszeni poczekać.

Czy organ wydający decyzję może odmówić wydania warunków zabudowy?

Tak, są sytuację, kiedy nie musimy nawet rozpoczynać procedury związanej z uzyskaniem warunków, bo i tak z góry wiadomo, że ich nie dostaniemy. Oto te sytuacje:

1. nasza działka jest rolna lub leśna (możemy uzyskać warunki zabudowy pod zabudowę siedliskową, ale tylko, jeśli jesteśmy rolnikami!)
2. nasza działka nie ma bezpośredniego lub pośredniego dostępu do drogi publicznej
3. nasza działka jest objęta ochroną zabytków lub środowiskową
4. nasza działka nie może być uzbrojona, bo nie ma planów rozbudowy przyłączy
5. w najbliższym sąsiedztwie naszej działki nie ma ani jednej zabudowy bądź nie zostały wydane warunki zabudowy dla żadnej z sąsiednich działek

Jeśli chodzi o punkt 1, to możemy uzyskać warunki zabudowy pod zabudowę siedliskową, ale tylko wtedy, gdy jesteśmy rolnikami. Ale o tym szerzej opowiemy sobie w kolejnym artykule.

Jednym z ważniejszych elementów konstrukcyjnych budynku jest dobrze zaprojektowany, wykonany, pokryty i ocieplony dach. To on wieńczy nasz dom jednorodzinny i zapewnia mu bezpieczeństwo.

Nie każdy projekt domu i nie każdy projekt dachu da się zrealizować na danej działce. I nie chodzi tu o powierzchnię zabudowy, wiadomo na małej działce nie będą stały rozległe domy jednorodzinne parterowe. Warunki zabudowy często określają maksymalną wysokość i gabaryty przyszłego domu, a nawet w przypadku, gdy teren objęty jest ochroną konserwatora zabytków – wygląd elewacji czy kolor i rodzaj dachówki.

Zresztą projekt dachu obwarowany jest jeszcze kolejnymi punktami:

• jaka jest możliwa wysokość kalenicy dachu w stosunku do poziomu terenu

• czy wybrać projekty domów z dachem kopertowym czy projekty domów z dachem dwuspadowym

• i wreszcie jaki jest maksymalny czy minimalny kąt nachylenia dachu

Na co zwrócić uwagę w projekcie dachu?

Wybierając projekty domów na podstawie warunków zabudowy, warto pamiętać, że jest jeszcze adaptacja projektu – obowiązkowy etap, podczas którego architekt adaptujący dostosowuje projekt domu do uwarunkowań zawartych w decyzji.

Zatem jeżeli nasze plany domów nie różnią się drastycznie od budynku, który przewidziała gmina, możemy spokojnie je zamówić i zlecić architektowi dokonanie zmian w projekcie.

Zmiany w projekcie wymagane przez adaptację, są standardem – taki obowiązek na gotowe projekty domów jednorodzinnych, czyli te tzw. powtarzalne projekty nakłada prawo, dlatego autorzy projektów wyrażają zwykle w formie pisemnej od razu zgodę na przeprowadzenie takich zmian. Podczas adaptacji architekt z uprawnieniami przystosowuje fundamenty, dach i inne elementy do warunków zabudowy i warunków lokalnych działki oraz wprowadza zmiany dostosowujące projekt domu bardziej do naszych potrzeb, np. zmienia rozmieszczenie ścianek działowych, zmienia funkcję danych pomieszczeń.

Na etapie adaptacji możemy również wpłynąć na koszt budowy domu, którego wysokość w dużej mierze uzależniona jest projektem dachu. Im bardziej skomplikowany będzie dach, tym większe koszty budowy.

Najwięcej wyniesie nas budowa domu z dachem mansardowym, czyli z charakterystycznymi załamaniami połaci. Również dach wielospadowy ma największą powierzchnię, wymaga zatem większych nakładów robocizny, więcej materiałów budowlanych na więźbę i materiałów na pokrycie dachowe.

Najtańszym, a dla niektórych i najładniejszym!, rozwiązaniem jest budowanie domu z dachem jednospadowym lub dwuspadowym o delikatnym kącie nachylenia. Takim dachem charakteryzują się często projekty domów nowoczesnych, stawiające na energooszczędne rozwiązania w budownictwie.

Koszty budowy jednak mogą wzrosnąć nawet w przypadku takich dachów, jeżeli elementy dodatkowe będą wymyślnymi i fantazyjnymi formami architektonicznymi. Należą do nich niestety bardzo popularne lukarny, które owszem wyglądają atrakcyjne, ale po pierwsze zwiększają koszty budowy, bo ich konstrukcja jest dosyć trudna, a ponadto często stanowią o punkcie przez które dochodzi w domu do największych strat ciepła. Poza tym nie doświetlą tak dobrze pomieszczenia na poddaszu, jak na przykład okna dachowe. Dlatego jeśli mamy taką możliwość, zrezygnujmy z tego rozwiązania.

Na koniec dodamy jeszcze, że warto się zastanowić nad zakupem trwałej, wysokiej jakości lśniącej dachówki ceramicznej zamiast dopłacać do uroczo kręcących się na wietrze dekoracyjnych kogucików, umieszczanych na szczycie dachu. Koguciki zostawmy na kolorowe jarmarki…